Phá thai dù một lần cũng làm tăng 35% nguy cơ đẻ non

Ảnh: DailyMail.

Những cô gái từng nạo, phá thai 2 lần trở lên thì làm tăng 72% nguy cơ sinh con nhẹ cân và 93% nguy cơ đẻ non cho lần sinh nở sau đó, một nghiên cứu y học vừa công bố tại Canada cho biết.

Nghiên cứu được thực hiện để điều tra xem tại sao các em bé bị sinh non và nhẹ cân.

Tờ DailyMail cho biết nhóm nghiên cứu đã tìm hiểu 37 công trình nghiên cứu trên khắp thế giới, được thực hiện từ giữa năm 1965 và 2001 để xác định xem liệu những lần phá thai trước có phải là yếu tố gây sinh non và nhẹ cân cho các lần sinh nở sau hay không. Kết quả thu được đúng như họ dự đoán.

Nhóm tác giả của báo cáo tổng hợp nhận định, có thể có vài lý do gây nên tình trạng đẻ non này - mà khả năng lớn nhất là sự hư hại cổ tử cung, do các phương tiện phá thai gây ra.

Tác giả của báo cáo, tiến sĩ Prakesh Shah, từ Bệnh viện Mount Sinai ở Toronto, cho rằng "khi một phụ nữ có dự định chấm dứt thai kỳ, bác sĩ nên cảnh báo cho cô ấy về nguy cơ này. Ít nhất cô ấy có thể sẽ có lựa chọn khôn ngoan hơn".

VNE

Phá thai nhiều lần vì bác sĩ 'quên' tư vấn

Có bầu khi còn đi học, Tâm tìm đến một phòng khám sản tư để hút thai. Trong tâm trạng lo sợ, cô hỏi bác sĩ làm thủ thuật về ảnh hưởng của việc này thì được trả lời: "Không sao đâu, chỉ hơi đau tí thôi, xong là về, đi học lại bình thường".

Trả lời phỏng vấn sâu trong một nghiên cứu về nạo phá thai, cô gái 20 tuổi người An Giang này chia sẻ: “Em muốn được các cô tư vấn cách chăm sóc sức khoẻ sau khi phá thai vì em nghe nói sau khi phá có người không có con được. Em cũng sợ mình như thế. Nhưng các cô làm xong cho em lại không nói gì hết. Em không biết phải vệ sinh như thế nào, 'quan hệ' ra sao sau đó".

Trường hợp của Tâm không hề hiếm. Trên Internets, những câu hỏi kiểu như: "liệu hút thai bao nhiêu lần thì mới bị vô sinh?" hay "sau bao lâu có thể quan hệ lại được", "em thấy hoàn toàn khỏe mạnh, có cần nghỉ ngơi hay kiêng khem gì không"..., rất phổ biến với cả những bạn trẻ từng hút thai tới vài ba lần. Một trong những lý do dẫn đến việc này là họ ít được tư vấn trong quá trình thực hiện thủ thuật. Và hệ quả là nhiều bạn đã không biết cách giữ gìn sức khỏe cho mình sau đó dẫn đến các biến chứng đáng tiếc hoặc lại tiếp tục có thai và phá.

Nhiều bạn trẻ sau nạo phá thai vẫn không biết cách phòng ngừa nên dẫn đến những hậu quả đáng tiếc. Hình minh họa: Hoàng Hà.

Mỹ Trang (học sinh một trường cấp 3 ở Hà Nội) sau khi trải qua những đau đớn, sợ hãi trong lần hút thai đầu tiên đã thề sẽ không bao giờ để chuyện này xảy ra nữa. Thế nhưng, hai tháng sau đó, cô bé lại có mặt ở một phòng khám sản khác với gương mặt thất thần: "Bác sĩ ơi, cháu không biết mình bị làm sao nữa, quá ngày rồi mà vẫn chưa 'bị'. Hay tại cháu phá nên gặp trục trặc gì?". Sau đó, Trang càng sốc hơn khi thấy que thử thai bác sĩ đưa cho hiện lên hai vạch hồng.

"Cháu cứ nghĩ phải mất một thời gian để 'bộ máy' trở lại bình thường được nên không thể có thai lại ngay và cứ... thoải mái sau ba ngày hút. Người làm cho cháu lần trước chẳng thấy nói gì đến việc này", Trang vừa khóc vừa nói với bác sĩ và xin phá thai lần hai vì sợ bố mẹ biết chuyện.

Còn Hải Anh sinh viên năm thứ nhất một trường đại học bán công ở Hà Nội lên mạng cầu cứu: "Em vừa đi hút thai xong thì hôm sau trường tổ chức dã ngoại. Em đã tham gia đá bóng vì có tên trong danh sách từ trước, sau đấy thấy người mệt, lên cơn sốt, lại ra rất nhiều máu, không biết có sao không. Trước đó, lúc làm cho em, bác sĩ chỉ bảo: cứ đi học bình thường, cô làm đảm bảo lắm, không ảnh hưởng gì đâu". Cô gái trẻ này sau đó phải nhập viện vì bị tổn thương ở tử cung.

Theo một báo cáo mới đây tổng hợp các nghiên cứu về vấn đề nạo hút thai tại Việt Nam của Trung tâm nghiên cứu Giới, Gia đình và Môi trường trong phát triển (Hoàng Quốc Việt, Hà Nội), hoạt động tư vấn trước, trong và sau khi phá thai cho phụ nữ, nhất là các bạn gái trẻ chưa lập gia đình chưa được triển khai tốt. Và đây chính là một trong những nguyên nhân khiến Việt Nam có tỷ lệ nạo hút thai, nhất là nạo hút thai từ hai lần trở lên rất cao.

Theo khảo sát mô hình thí điểm dịch vụ sức khoẻ sinh sản thân thiện với thanh thiếu niên tại Hà Nội, TP HCM và An Giang thì trong 93 trường hợp nạo thai, chỉ có 2 phần 3 số bạn trẻ được bác sĩ yêu cầu nằm nghỉ sau thủ thuật. Cứ 10 cô gái thì có 8 bạn được tư vấn về nguy cơ của nạo phá thai, cách xử trí khi có dấu hiệu báo động nhưng họ hầu như không được hướng dẫn gì về cách giữ gìn vệ sinh sau nạo.

Theo một khảo sát của UNFPA thì khoảng 40% tổng số trường hợp có thai đã phá thai và mỗi phụ nữ phá thai trung bình khoảng 2,5 lần trong đời. Còn theo kết quả điều tra Y tế quốc gia 2007 thì trong số phụ nữ từng nạo hút thai, có tới hơn 1/4 số họ đã làm việc này từ hai lần trở lên.

Theo tiến sĩ Hoàng Bá Thịnh - tác giả báo cáo nghiên cứu trên, vì đây là mô hình thí điểm thuộc dự án sức khoẻ sinh sản nên mới có kết quả đó, nếu không, mức độ tư vấn chắc chắn không khả quan như vậy.

Ông cho rằng, có nhiều lý do dẫn đến việc tư vấn không đầy đủ và kém chất lượng như trên: áp lực thời gian, nhân viên y tế thiếu kỹ năng tư vấn, thiếu sự thân thiện đối với khách hàng trẻ chưa lập gia đình... Ngoài ra, do tâm lý ngại đến bệnh viện, muốn giữ kín thông tin, các bạn gái trẻ thường tìm đến các phòng khám tư để thực hiện thủ thuật và nhiều nhân viên y tế ở các cơ sở này chưa quan tâm đến công tác tư vấn.

Một khảo sát nhỏ của Vnexpress.net vừa qua với gần 500 độc giả cũng cho thấy, gần một phần ba số phụ nữ đi nạo phá thai không được nhân viên y tế tư vấn gì, một số tương tự khác chỉ được bác sĩ dặn dò sơ sơ về việc nghỉ ngơi, trong khi không ít người phải cố gạn hỏi thì mới được bác sĩ tư vấn.

Theo bác sĩ sản phụ khoa Lê Thị Kim Dung, trung tâm y tế lao động (Thái Hà, Hà Nội), việc tư vấn cho khách hàng nạo hút thai vô cùng quan trọng. Thông thường, khi tiếp nhận yêu cầu này, bao giờ bà cũng phân tích cho các bạn trẻ thấy ảnh hưởng của việc làm này đến tâm, sinh lý cũng như khả năng sinh sản sau này. Bác sĩ bao giờ cũng chia sẻ để các bạn hiểu đây là giải pháp bất đắc dĩ nên cần suy nghĩ thật kỹ trước khi quyết định.

Nếu sau đó họ vẫn giữ nguyên ý định thì bác sĩ phải tư vấn cho họ cách tránh thai sau phá, chế độ ăn uống, nghỉ ngơi và vệ sinh để đảm bảo sức khỏe cũng như những dấu hiệu nào cần lưu ý và phải đến viện khám khi đã trở về nhà.

Bà Dung cho biết, những điều này bất cứ cơ sở nào cũng cần phải làm để giúp khách hàng tự biết bảo vệ sức khỏe cho mình và tránh để xảy ra "tai nạn" này lần nữa.

Tuy nhiên, bác sĩ cũng cho hay, tỉ lệ thanh thiếu niên nữ phá thai nhiều, nhất là phá thai liên tiếp vài lần ngoài việc do công tác tư vấn chưa đầy đủ còn vì ý thức và lối sống của một bộ phận giới trẻ. Bà kể rằng, nhiều đôi đến nạo hút thai dù đã được tư vấn rất kỹ, và bác sĩ cho cả thuốc tránh thai trong đơn thuốc uống cùng kháng sinh nhưng họ vẫn không sử dụng mà lại để có thai ngoài ý muốn lần tiếp theo.

Theo Bộ Y tế, phá thai an toàn là phải có tư vấn về phá thai. Các biện pháp ngoại khoa (hút, nong và nạo thai sớm) có thể thực hiện đến hết 12 tuần kể từ ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối cùng. Trong vòng 7 tuần đầu, có thể phá thai bằng thuốc. Phương pháp nong và gắp được áp dụng cho thai 13-18 tuần. Đối với từng phương pháp, Bộ cũng có quy định chặt chẽ về tuyến áp dụng, người được phép thực hiện, chỉ định, chống chỉ định, quy trình kỹ thuật, xử trí tai biến, theo dõi và chăm sóc ... . Với bất kỳ phương pháp nào, tư vấn cũng là khâu rất quan trọng nhằm giúp thai phụ tự quyết định việc có phá hay không. Nếu quyết định bỏ thai, họ sẽ cùng cán bộ y tế lựa chọn phương pháp phù hợp trên cơ sở các thông tin về kỹ thuật, nguy cơ có thể gặp, cách tự chăm sóc và biện pháp tránh thai phù hợp sau đó.

Sau tuổi 30, khả năng sinh nở giảm liên tục

Các chuyên gia hàng đầu cảnh báo những phụ nữ muốn có con rằng đồng hồ sinh học của họ chạy rất nhanh. Ở tuổi 30, chị em nên làm fertility MoT - một loại xét nghiệm tổng thể về khả năng sinh nở - để nâng cao cơ hội làm mẹ.

Khả năng sinh nở giảm theo tuổi. Ảnh trên là xác suất có thai sau một năm quan hệ của phụ nữ ở các nhóm tuổi. Ảnh: DailyMail.

Giáo sư Bill Ledger cho biết rất nhiều phụ nữ không ý thức được khả năng sinh nở của họ giảm nhanh theo thời gian. Nhưng xét nghiệm trên sẽ cho thấy đồng hồ sinh học của chạy nhanh thế nào, và giúp họ lên kế hoạch cho gia đình trước khi quá muộn.

"Nhiều phụ nữ không nhận ra tầm quan trọng của tuổi tác khi nói đến việc sinh nở. Họ nghĩ 'điều đó không thể xảy ra với mình được. Mình 37 tuổi, đi thể dục nhịp điệu 2 lần mỗi tuần, không uống rượu, không hút thuốc. Mình thấy mọi thứ ở mình vẫn hoàn toàn trẻ trung'. Chà, điều đó đúng, ngoại trừ buồng trứng của bạn", giáo sư Bill Ledger nói.

Từ tuổi 35 trở đi, khả năng sinh nở giảm đi nhanh chóng, và giảm nhanh hơn sau đó. Khi ấy, dù có mất tiền làm thụ tinh ống nghiệm, hiệu quả cũng không được là bao. Thậm chí đến giữa tuổi 40, khả năng thành công với thụ tinh ống nghiệm chỉ còn khoảng 5%.

Tony Rutherford, chủ tịch của Hiệp hội sinh sản Anh cho biết "Nếu một phụ nữ lùi thời gian có con quá muộn - ý tôi là 36 tuổi - cô ấy đang đánh bạc với cuộc đời", ông nói.

VNE

Buộc 2 phòng khám ngừng siêu âm vì tiết lộ giới tính thai nhi

Hiện nay, thai phụ dễ dàng biết giới tính của con khi đi siêu âm. Ảnh: Images.com.

Có băng quay hình ảnh, lời nói của bác sĩ thông báo giới tính thai nhi cho bà mẹ, Sở Y tế Hưng Yên đã ra quyết định dừng hoạt động siêu âm của hai phòng khám này.

Hai phòng khám trên đều là cơ sở y tế tư nhân.

Theo ông Vũ Văn Nhạ, Phòng truyền thông giáo dục, Chi Cục dân số Hưng Yên, để có được bằng chứng này, phóng viên của Đài phát thanh - truyền hình tỉnh đã phải phục kích hàng tháng và dùng máy quay đặc dụng ghi lại đầy đủ hình ảnh và lời nói của các bác sĩ ở hai phòng khám trên khi họ siêu âm và thông báo cho thai phụ biết giới tính của con.

Sau khi Đài phát sóng các hình ảnh này, Sở Y tế Hưng Yên đã đến làm việc với chủ hai cơ sở trên y tế trên. Những người này thừa nhận hành vi vi phạm pháp luật và chấp nhận dừng hoạt động siêu âm theo quyết định của Sở.

Ông Nhạ cũng cho biết, là tỉnh đứng thứ hai cả nước về mật độ dân số với 1.250 người/km, Hưng Yên có tỷ lệ con thứ ba khá cao, khoảng gần 10% vào năm 2008. Đây cũng là tỉnh có tỷ số giới tính khi sinh luôn ở mức cao, khoảng 130 nam trên 100 nữ.

Từ năm 2008 đến nay, Sở đã chỉ đạo quyết liệt các đơn vị trong ngành Y tế cùng vào cuộc, đồng thời đẩy mạnh việc kiểm tra giám sát tình hình chấp hành pháp lệnh dân số đối với các cơ sở y tế tư nhân trong tỉnh.

Dù Pháp lệnh dân số từ năm 2003 đã quy định cấm tất cả các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi nhằm ngăn chặn tình trạng thừa nam, thiếu nữ nhưng nhiều cơ sở y tế vẫn lén thông báo giới tính thai cho bà mẹ. Các cơ quan chức năng biết rõ điều này nhưng gần như bó tay vì không có bằng chứng khi các bác sĩ thường nói riêng với bệnh nhân hoặc dùng ký hiệu.

VNE

Ảnh hưởng của tia X trên thai nhi

Nhiều thai phụ rất lo lắng khi lỡ chụp X-quang mà không biết mình đang mang thai. Tia X tác hại trên thai nhi là chuyện đã rõ, tuy nhiên mức độ thế nào là tùy tuổi thai và liều lượng của tia.

Tia X có thể kèm theo nguy cơ ung thư, bệnh bạch cầu cấp và một số dị tật bẩm sinh cho thai nhi. Theo Ủy ban Kiểm soát về vấn đề hạt nhân của Mỹ, thai nhi có nguy cơ mắc bệnh ung thư về sau nếu nhiễm liều bức xạ từ 2- 6 rad. Với liều bức xạ > 5 rad thai nhi có nguy cơ bị dị tật bẩm sinh.

Tùy vào mức độ phơi nhiễm, tia X có thể gây sẩy thai, chậm phát triển thai nhi hoặc một vài loại ung thư ở giai đoạn sau này. Ở cùng liều bức xạ, mức độ nguy hiểm nặng, nhẹ tùy giai đoạn tuổi thai (xem bảng 1).

Hạn chế sự phơi nhiễm tia X

Tia X, còn gọi là tia Röntgen, do nhà vật lý người Đức Wilhelm Conrad Röntgen tìm ra vào năm 1895. Tia X là một dạng bức xạ năng lượng cao không nhìn thấy được bằng mắt thường. Tia X có thể xuyên thấu qua nhiều vật thể, đặc biệt là các vật thể sống. Tia X được dùng khá nhiều trong chẩn đoán (chụp X-quang) các bệnh lý về xương, phổi và cơ quan khác.

Liều bức xạ của tia X được dùng trong chẩn đoán rất thấp, thấp hơn nhiều lần so với liều gây hại cho thai. Tia X dùng trong chẩn đoán hầu như không làm gia tăng tỉ lệ dị tật bẩm sinh thai nhi.

Tuy nhiên, trong thai kỳ tốt nhất là hạn chế tối đa việc tiếp xúc với tia X. Các bác sĩ sẽ cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ của tia X khi chỉ định dùng cho thai phụ. Trong trường hợp chẳng đặng đừng nếu phải chụp X-quang (ở những vùng khác), nên che chắn bụng thai phụ bằng một áo chì để hạn chế phơi nhiễm tia X cho thai nhi.

Thai phụ nên thông báo với bác sĩ về thai kỳ của mình nếu có chỉ định chụp X-quang. Ngày nay có thể dùng siêu âm chẩn đoán thay X-quang. Cộng hưởng từ (MRI) dùng an toàn cho thai nhi sau 12 tuần.

Bảng 1:

Tuần tuổi thai	Ảnh hưởng
0-1 (tiền làm tổ)	Chết phôi
2-7 (giai đoạn phát triển cơ quan)	Dị dạng, chậm phát triển, ung thư
8-40 (Giai đoạn thai)	Dị dạng, chậm phát triển, ung thư, trì trệ.

Mức độ ảnh hưởng của các loại X-quang

Hai loại tia X có năng lượng bức xạ cao là CT (Computed Tomography) bụng chậu và chụp huỳnh quang. Nếu không thể trì hoãn đến sau khi kết thúc thai kỳ thì bác sĩ nên chọn loại kỹ thuật có mức bức xạ thấp nhất, chùm tia X thu hẹp để vùng phơi nhiễm nhỏ, và nếu chụp huỳnh quang thì thời gian càng ngắn càng tốt.

Bảng 2 tính liều bức xạ trung bình trên thai nhi trong chẩn đoán bằng tia X thông thường. Đơn vị tính là milligray (mGy) [1 gray = 100 rad = 1.000 milligray]

Tại Canada, ước tính liều bức xạ mỗi thai nhi nhiễm khoảng 0,5mGy trong suốt thai kỳ từ đất, chất liệu xây dựng, không khí, thức ăn và ngay cả trong không gian. Mức độ có thể cao hơn tùy vào nơi thai phụ sống và có thể tăng nếu đi máy bay, vì mức độ bức xạ khi bay sẽ cao hơn ở dưới mặt đất.

Ngay cả khi không tiếp xúc với tia X vẫn có một tỉ lệ nhỏ thai nhi (4- 6%) bị bất thường, vì vậy thai phụ cần phải khám thai định kỳ để được tầm soát và chẩn đoán sớm những bất thường nếu có.

Bảng 2:

Liều bức xạ trung bình trên thai nhi (*)

Nguồn bức xạ	Liều trung bình (mGy)	Nguồn bức xạ	Liều trung bình (mGy)
Chụp răng	<0,01*	Chụp đường tiêu hóa trên (dạ dày, thực quản) có uống chất cản quang Barium, (chụp huỳnh quang)	1,1
Ngực	<0,01	Chụp đường tiêu hóa dưới (đại tràng) có bơm cản quang (chụp huỳnh quang)	6,8
Nhũ ảnh	<0,05*	Chụp cắt lớp (CT) vùng đầu	<0,005
Xương chậu	1,1	Chụp cắt lớp vùng ngực	0,06
Bụng	1,4	Chụp cắt lớp vùng thắt lưng	2,4
Xương sống thắt lưng	1,7	Chụp cắt lớp vùng bụng	8,0
Ước tính liều bức xạ thai nhi nhiễm từ tự nhiên (môi trường) trong suốt thai kỳ	0,5*	Chụp cắt lớp vùng chậu	25

(*): Ước tính bởi Bộ Y tế Canada

TS.BS LÊ THỊ THU HÀ (Bệnh viện Từ Dũ)-Tuoitre

Cụ bà 72 muốn có thai bằng thụ tinh nhân tạo

Bà Brown từng chi tiền tại Mỹ và Italy trong nỗ lực có thai, và giờ đây bà đang chuẩn bị bay ra nước ngoài một lần nữa, tới bệnh viện đồng ý thực hiện liệu pháp nhân tạo cho người ở lứa tuổi như bà.

Nếu thành công trong lần thụ tinh ống nghiệm thứ 7 này, bà sẽ trở thành người mẹ già nhất thế giới.

"Người mẹ nào cũng có thể tử vong ở lứa tuổi bất kỳ. Tôi hy vọng sẽ sống tới 100, nhưng tôi cũng sẽ nhờ một trong những người bạn trẻ tuổi của mình làm người giám hộ con trong trường hợp đó", bà Brown nói.

"Mọi người hỏi tôi một đứa trẻ sẽ cảm thấy thế nào nếu có mẹ ở lứa tuổi này. Tôi hy vọng chúng sẽ thấy đặc biệt. Tôi sẽ nói với chúng rằng tôi đã cố gắng trong một thời gian dài, và rằng thật tuyệt vời làm sao khi có chúng".

"Tôi biết đó sẽ là công việc khó khăn. Nó sẽ làm thay dổi cuộc đời tôi hoàn toàn và tôi sẽ chuẩn bị cho điều đó".

Brown hiện sống ở London. Bà cho biết mình luôn mong ước có một đứa con, nhưng đã dành hết thời gian tuổi trẻ cho việc lấy bằng trong lĩnh vực thú y và y khoa.

"Tôi luôn tâm niệm rằng khi thời gian phù hợp, tôi sẽ có một đứa con. Nhưng các nghiên cứu của tôi đã khiến cho việc có con bị lùi lại mãi. Thời điểm phù hợp cuối cùng đã đến khi tôi qua tuổi 50, và kể từ đó tôi đã nỗ lực và thất bại với kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm", bà nói. 

Suckhoegiadinh.org theo VNE

Những bé nhận báo tử sớm vì nhiễm HIV từ mẹ

Mẹ nhiễm HIV trong thời gian mang thai có thể lây sang con nếu không được điều trị dự phòng. Ảnh: Corbis.com.

Nghe bác sĩ báo cô con gái nhỏ bị nhiễm HIV, chị Thanh (26 tuổi, Hà Nội) đứng chết lặng. Cũng từ đó, tai họa liên tiếp đổ xuống. Chị, chồng và cả cậu con trai 5 tuổi với chồng cũ cũng không thoát khỏi căn bệnh chết người này.

5 năm trước, khi đang mang thai đứa con đầu lòng thì chồng chị Thanh qua đời. Biết anh có sử dụng ma túy, nhưng chị không nghĩ anh chết vì HIV/AIDS mà chỉ nghĩ đơn thuần là lao phổi. Gia đình nhà chồng cũng không nói gì và có ý để chị đi bước nữa.

Thế rồi chị gặp và kết hôn với người yêu cũ từ hồi cấp 3 và sinh được một bé gái. Cả hai vợ chồng chăm chỉ lo làm ăn, không sống buông thả, bừa bãi gì. Một lần bé ốm, hai vợ chồng đưa con lên Bệnh viện Nhi Trung ương làm xét nghiệm và phát hiện cháu có HIV.

Chị Nguyễn Thị Phương, tư vấn viên của Trung tâm tư vấn và xét nghiệm tình nguyện Ngôi nhà tuổi trẻ (Thanh Xuân) cho biết, có thể khẳng định chị Thanh đã bị lây nhiễm HIV từ người chồng trước. Virus HIV đã lây sang cả con trai trong bụng chị lúc đó. Và sau này vô tình lây sang cả người chồng hiện tại cùng đứa con nhỏ nữa.

Nếu mẹ nhiễm HIV mà không uống thuốc ARV dự phòng trong thai kỳ và trẻ dùng sữa mẹ trong 6 tháng thì khả năng trẻ bị lây nhiễm là 30%-40%. Trường hợp mẹ không uống ARV và trẻ không bú sữa mẹ thì tỷ lệ lây cho con là khoảng 20%-30%. Nhưng nếu mẹ và con uống ARV dự phòng và trẻ không dùng sữa mẹ hoàn toàn thì tỷ lệ lây nhiễm cho con giảm đáng kể, chỉ còn 2%-6%. (Theo Cục phòng, chống HIV/AIDS)

Tất cả những chuyện đáng buồn trên có lẽ đã không xảy ra nếu người dân có kiến thức nhiều hơn về HIV.

"Giá như người chồng cũ của chị Thanh không dùng chung bơm kim tiêm? Giá như gia đình nhà chồng cũ cho chị biết tình hình sức khoẻ của anh? Như thế chị sẽ được điều trị sớm và cậu con trai, người chồng mới và cô con gái nhỏ cũng sẽ không bị lây nhiễm HIV", chị Phương cho biết.

Những trường hợp mẹ nhiễm HIV sau đó lây sang con không còn là chuyện hiếm gặp, như chuyện của chị Hải (Cầu Giấy, Hà Nội).

Dù biết chồng là một người nghiện ma túy nhưng chị vẫn lấy vì trước khi lấy nhau anh đã đi xét nghiệm HIV và thấy không có vấn đề gì. Nhưng một năm sau anh qua đời vì chính căn bệnh thế kỷ này. Điều không may là cả chị và đứa con nhỏ mới sinh đều bị nhiễm. Kỳ thực người chồng đã mang trong người virus HIV, nhưng có thể thời điểm xét nghiệm là giai đoạn cửa sổ nên không phát hiện được bệnh.

"Mình thì chả sao, chỉ thương con còn nhỏ mà đã mang bệnh tật, suốt ngày phải uống thuốc. Nhiều lúc nghe con hỏi: 'Mẹ ơi, sao suốt ngày con phải uống thuốc thế. Con chán lắm rồi' mà tôi thấy như dao cứa vào lòng", chị Hải tâm sự.

HIV/AIDS tại Việt Nam đang có chiều hướng gia tăng trong nhóm người có nguy cơ cao (tiêm chích ma túy, mại dâm) nhưng đồng thời cũng tăng trong nhóm không có nguy cơ cao. "Thực tế là số trẻ em dưới 15 tuổi bị nhiễm HIV đang có chiều hướng gia tăng, ước tính đến năm 2012 hơn 3.700 trường hợp", tiến sĩ Nguyễn Thanh Long, Cục trưởng Cục phòng, chống HIV/AIDS nhận định.

Theo ông nguyên nhân là ngày càng có nhiều phụ nữ mang thai bị nhiễm HIV, phần lớn họ không nằm trong nhóm có hành vi nguy cơ cao như mại dâm, nghiện ma túy, thường họ bị nhiễm HIV từ người chồng. Cũng vì cho rằng mình không thể có khả năng nhiễm bệnh, nên rất ít phụ nữ làm xét nghiệm trong thời kỳ mang bầu. Chỉ đến lúc gần sinh xét nghiệm thì đã quá muộn.

"Điều này đặt ra yêu cầu mở rộng chương trình dự phòng lây truyền từ mẹ sang con. Tuy nhiên, trên thực tế chỉ có 40% phụ nữ có thai nhiễm HIV nhận được điều trị bằng thuốc kháng virus hoặc các chăm sóc, điều trị khác", ông Long cho biết.

VNE