Dịch sốt xuất huyết và tay chân miệng vào mùa cao điểm

Từ tháng 9 đến tháng 11 là giai đoạn cao điểm của 2 căn bệnh truyền nhiễm là sốt xuất huyết và tay-chân-miệng.

Một ca sốc SXH đang được chăm sóc, điều trị tích cực tại bệnh viện Nhi đồng 2

Tại bệnh viện Nhi đồng 2, mặc dù số ca mắc không cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái nhưng có dấu hiệu tăng nhanh với tổng số ca nhập viện trong 2 tuần cuối tháng 8 cao gấp rưỡi so với 2 tuần đầu tháng 8. Đặc biệt, trong số 80 bệnh nhi được điều trị nội trú tại bệnh viện Nhi đồng 1, có tới 25% trường hợp gặp biến chứng nặng (sốc độ 3, độ 4).

Theo BS Trần Thị Thủy, Phó Khoa Nhiễm, bệnh viện Nhi đồng 2, nguyên nhân dẫn tới biến chứng nặng vẫn là do phát hiện bệnh trễ; do cơ địa (béo phì, trẻ dưới 18 tháng tuổi, hay có bệnh lý mãn tính); do độc lực của virus….

Hiện bệnh SXH đang bắt đầu vào tháng cao điểm, do chưa có vắc-xin nên cần chú ý ngủ mùng, mặc quần áo dài, diệt lăng quăng, muỗi. Nếu có biểu hiện sốt trên 2 ngày cần đi khám ngay. Không nên chủ quan thấy trẻ dứt sốt trong giai đoạn sau 3-6 ngày vì có thể chuyển sang SXH nặng (với các biểu hiện lừ đừ, tay chân lạnh, than đau bụng, ói, xuất huyết ngoài, da bầm, chảy máu cam, chảy máu chân răng).

Các bác sĩ bệnh viện Nhi đồng 1 đang chăm sóc cho 1 bệnh nhân tay-chân-miệng bị biến chứng nặng

Về bệnh tay-chân-miệng, số ca nhập viện không tăng nhưng trong số 50 ca đang được điều trị nội trú tại bệnh viện Nhi đồng 1 thì có gần 50% trẻ bị biến chứng nặng…. Vì thế, cần chú ý nếu trẻ sốt cao, liên tục khóc, giật mình, ngủ gà, hốt hoảng đi đứng loạng choạng kèm nổi bóng nước ở miệng, lòng bàn chân, bàn tay…, cần phải đưa trẻ đi khám ngay.

Sốt xuất huyết nhiều do y tế địa phương thụ động Trong buổi khảo sát công tác phòng chống dịch bệnh SXH tại Q.8 chiều ngày 4/9, BS Lê Trường Giang, Phó giám đốc Sở y tế TPHCM, đánh giá: “SXH bùng phát tại Q.8 có phần trách nhiệm từ cán bộ y tế dự phòng tại Q.8” khi cán bộ y tế dự phòng Quận xác định vị trí có lăng quăng trên… lý thuyết chứ không đi khảo sát thực tế. Kết quả là khiến cho việc phòng chống SXH tại Q.8 trong ba tháng 6, 7, 8/2009 “vươn lên” đứng thứ 2 về số ca mắc trong toàn TPHCM (60 ca) toàn thành (đứng sau Q.Thủ Đức) và có 1 ca tử vong.

Ngọc Thanh-dantri

Sốt xuất huyết bùng nổ tại Hà Nội

Nếu như tháng 6 số ca mắc sốt xuất huyết được coi là tăng đột biến với hơn 250 ca, thì đến tháng 7 con số này đã gấp 4 lần và tiếp tục tăng trong tháng 8. Số ca nhiễm và nghi nhiễm tại Hà Nội đã gấp gần 10 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Bệnh sốt xuất huyết xuất hiện ngay từ đầu năm, nhưng bắt đầu có xu hướng gia tăng trong tháng 6. Đặc biệt trong 2 tháng cao điểm của dịch (tháng 7 và 8), số mắc chiếm tới 80% số mắc từ đầu năm.

Tại Viện Các bệnh truyền nhiễm và nhiệt đới quốc gia, thời gian gần đây mỗi ngày có 30-40 bệnh nhân đến khám vì sốt xuất huyết, trong đó đến 90% là ở Hà Nội. Đặc biệt, nhiều trường hợp chủ quan nhập viện muộn với biến chứng nặng như: chảy máu nội tạng, sốc, trụy mạch...

Khoa hồi sức tích cực Viện Các bệnh truyền nhiễm và nhiệt đới quốc gia đang điều trị nhiều bệnh nhân sốt xuất huyết bị biến chứng nặng. Ảnh: N.P.

Bác sĩ Nguyễn Trung Cấp, Phó khoa Hồi sức tích cực Viện cho biết, bệnh sốt xuất huyết rất khó chẩn đoán ở giai đoạn đầu bởi dấu hiệu lâm sàng không rõ ràng, giống như sốt thông thường. Bệnh nhân thường sốt cao đột ngột, 39-40 độ C, kèm các triệu chứng như: mệt mỏi, chán ăn, đau người, đau cơ, thường sau 2 - 3 ngày da mới xung huyết hoặc có phát ban.

Nếu không được chữa trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm như: trụy mạch, sốc, chảy máu nội tạng. Nhiều trường hợp mắc gây chảy máu dạ dày, rong kinh kéo dài..., mất nhiều máu. Nếu không được điều trị và hỗ trợ truyền máu kịp thời, nguy cơ tử vong rất cao.

Vị trí xuất huyết trên cơ thể là rất tình cờ, và nếu chảy máu cơ quan nội tạng, người bệnh thường không tự nhận biết được vì không để ý. Chẳng hạn, nếu phụ nữ đang đúng thời kỳ kinh nguyệt thì bị sốt xuất huyết có thể khiến kỳ kinh kéo dài hơn, ra nhiều máu hơn. Với những người có tiền sử đau dạ dày sẽ dễ bị xuất huyết dạ dày. Một số phụ nữ mang thai lại mắc bệnh đúng thời điểm chuyển dạ sinh, rất nguy hiểm vì nguy cơ mất máu nhiều.

- Dịch sốt xuất huyết năm nay đến sớm hơn 1 tháng so với mọi năm. Các tháng 7,8,9 được coi là cao điểm của đợt dịch. - Tính đến ngày 19/8/2009, Hà Nội có 2.160 trường hợp nghi mắc, không có ca tử vong, chủ yếu là người lớn và trẻ trên 15 tuổi (chiếm gần 90%). - Bệnh nhân chủ yếu ở khu vực nội thành (Hoàn kiếm, Hai Bà Trưng, Đống Đa, Hoàng Mai, Thanh Xuân), và các quận huyện nơi có tốc độ đô thị hoá cao như: Hà Đông, Thanh Trì và Từ Liêm. - 100% các quận, huyện đã có ca mắc.

Bác sĩ Cấp cũng cho biết, tùy từng người mà bệnh diễn tiến nặng nhẹ khác nhau. Với những người có biểu hiện rất nhẹ chỉ sốt thì có thể tự theo dõi và điều trị tại nhà, khi thấy dấu hiệu nặng hơn mới nhập viện.

Ở nhà, bệnh nhân cần nằm nghỉ ngơi tuyệt đối, ăn các chất dễ tiêu, đặc biệt là uống nhiều nước. Vì bệnh này thường làm máu bị cô đặc lại, làm cho máu rất khó lưu thông, gây ra biến chứng sốc. Bệnh nhân nên uống nhiều nước để máu dễ lưu thông hơn, có thể uống Oresol, nước cam, chanh, nước khoáng hay nước lọc đun sôi.

Tuy nhiên, bác sĩ Cấp cũng cho biết người bệnh không nên chủ quan. Với bệnh sốt xuất huyết, bệnh nhân thường sốt rất cao 1 – 2 ngày đầu nhưng không nguy hiểm nhiều. Nguy hiểm thường ở ngày thứ 3 – 6, lúc đó, người bệnh mệt lả đi, đái ít, tiểu cầu sụt giảm, xuất hiện nguy cơ chảy máu, sốc. Vì thế, bệnh nhân phải được theo dõi chặt chẽ để kịp thời phát hiện nguy cơ.

Ngoài ra, điều đặc biệt là các ca mắc chủ yếu là học sinh, sinh viên. Lý do là vì các em thường trọ ở những dãy nhà cấp 4 ẩm thấp, nhiều muỗi. Nhưng lại chủ quan ngủ không mắc màn nên nguy cơ bị sốt xuất huyết càng cao.

Vì thế, để phòng bệnh, quan trọng nhất là ngủ màn, vệ sinh môi trường, khơi thông cống rãnh, diệt muỗi, bọ gậy. Trong thời điểm này, nếu có những dấu hiệu sốt cao đột ngột liên tục 2-7 ngày, đau người, xuất huyết (xuất huyết tự nhiên như: chấm xuất huyết dưới da, chảy máu mũi, chảy máu nướu răng, xuất huyết tiêu hóa, rong kinh)... nên đến bệnh viện khám và điều trị, bác sĩ khuyến cáo.

VNE

Dịch sốt xuất huyết tăng mạnh

Sáu tháng đầu năm 2009, dịch sốt xuất huyết (SXH) đã tăng mạnh ở nhiều vùng, với số bệnh nhân lên đến trên 25.000 ca - tăng 25% so với cùng kỳ, số tử vong tăng 24%.

Số ca mắc sốt xuất huyết tăng đột biến khiến Bệnh viện Nhi Đồng 1 TP.HCM trở nên quá tải (ảnh chụp sáng 9-7) - Ảnh: MINH ĐỨC

Trao đổi với PV Tuổi Trẻ hôm qua 9-7, cục trưởng Cục Y tế dự phòng và môi trường (Bộ Y tế) Nguyễn Huy Nga cho biết: “Kế hoạch, biện pháp, cách làm Bộ Y tế đã hướng dẫn đủ từ tháng 4-2009, nhưng địa phương còn chậm!”.

Dịch lan khắp nơi

Thống kê của Cục Y tế dự phòng và môi trường cho thấy những địa phương “đầu bảng” về SXH mùa này gồm Bình Định - số mắc tăng 355%, Phú Yên tăng 569%, Quảng Ngãi 131%, Ninh Thuận 186%, Bà Rịa - Vũng Tàu 171%, Cần Thơ 107%, TP.HCM 55%, Kiên Giang 148%, Trà Vinh 241%. Tại Hà Nội, sáu tháng đầu năm 2009 đã ghi nhận 343 người mắc SXH, tăng 2,78 lần so với cùng kỳ năm 2008. Phần lớn bệnh nhân là người lớn và trẻ em trên 15 tuổi. Ở nhiều điểm, mật độ muỗi gây SXH đã vượt ngưỡng gây dịch.

BV Nhi đồng 1 TP.HCM: 100 ca SXH/ngày Ngày 9-7-2009, bác sĩ Lê Bích Liên, trưởng khoa SXH Bệnh viện Nhi Đồng 1 TP.HCM, cho biết số trẻ mắc SXH nhập viện điều trị tại khoa hiện đang ở mức cao với khoảng 100 trẻ nằm điều trị mỗi ngày, trong đó 70% bệnh nhi ở TP.HCM. Bác sĩ Liên dự báo những ngày sắp tới vào giữa mùa mưa số ca mắc SXH sẽ tiếp tục tăng cao. (T.Dương)

Tuy nhiên ông Nguyễn Huy Nga lại cho rằng từ tháng 4-2009 đến nay, Cục Y tế dự phòng và môi trường đã có đủ kế hoạch phun hóa chất diệt muỗi sớm, chiến dịch diệt lăng quăng, thông báo cấp hóa chất và nồng độ hóa chất cụ thể gửi các địa phương. “Những địa phương có số mắc SXH tăng cao là do diệt lăng quăng, phun diệt muỗi chưa đạt hiệu quả. Nhiều địa phương đến khi dịch tăng cao mới tổ chức phun, diệt.

Việc diệt lăng quăng tại các gia đình chưa hiệu quả”. Tại Phú Yên, sau đợt kiểm tra từ 18 đến 20-6, Viện Sốt rét - côn trùng - ký sinh trùng Quy Nhơn và Viện Pasteur Nha Trang đã đánh giá công tác triển khai chống SXH tại địa phương chậm, việc xử lý lăng quăng hiệu quả không cao, lượng lăng quăng ở mức nguy hiểm. Quyết định cấp 300 triệu đồng ngày 8-6 từ ngân sách địa phương cho phòng chống SXH là chậm trễ - ông Nga nhận định.

Chống dịch SXH: quen nên lơ là!

Bốn năm trở lại đây, dịch SXH tại VN luôn ở mức cao, số tử vong cũng khá cao. Năm 2009 này, đã có ý kiến đánh giá đỉnh dịch các tỉnh phía Nam sẽ vào khoảng tháng 9 tới. Tại các tỉnh miền Bắc, tuy số bệnh nhân đã tăng rất cao nhưng tới tháng 10-11 mới là đỉnh dịch! Vì vậy nếu không quyết liệt chống dịch, số người mắc bệnh, tử vong do căn bệnh quen thuộc này sẽ tăng lên rất mạnh trong vòng ba tháng tới đây.

Hà Nội: Một thôn có 110 người mắc SXH Theo ông Khuất Văn Sơn, giám đốc Trung tâm Y tế huyện Thanh Trì, cho đến hôm qua (9-7) tại thôn Triều Khúc, xã Tân Triều đã xác nhận có 110 trường hợp mắc SXH. So với mùa dịch năm ngoái xã Tân Triều chỉ có hơn 10 ca, thì lượng bệnh nhân năm nay tăng đột biến và đã trở thành một ổ dịch của Hà Nội. (Ngọc Hà)

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Huy Nga cho biết hôm 6-7, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định cấp 70 tỉ đồng cho phòng chống SXH, đưa SXH trở lại chương trình mục tiêu quốc gia. “Đây chỉ là ngân sách hỗ trợ. Các địa phương cần chủ động chi từ ngân sách thường xuyên của tỉnh”. Thời điểm này, đoàn công tác của Cục Y tế dự phòng và môi trường về phòng chống SXH đang làm việc ở Phú Yên. Các địa phương có dịch lớn như TP.HCM, Kiên Giang, Bà Rịa-Vũng Tàu, Trà Vinh, Vĩnh Long, Bình Định, Sóc Trăng... cũng nằm trong diện kiểm tra về công tác chỉ đạo, chuẩn bị chống dịch...

Đã có những ý kiến cho rằng dịch SXH là loại dịch...quen, năm nào cũng xảy ra nên địa phương và người dân chủ quan, đợi đến khi dịch rầm rộ mới chống khiến hiệu quả chống dịch thấp. Đây cũng là lý do chính khiến dịch SXH năm nào cũng tăng cao. Bộ Y tế cũng cần thẳng thắn công khai các địa phương chậm trễ trong việc xử lý dịch SXH nhằm làm gương, không để dịch bùng phát vì cách chống dịch hình thức, qua loa chiếu lệ!

LAN ANH

Suyễn ở trẻ em

Vào 9 giờ thứ bảy 11-7-2009, tại Phòng khám đa khoa Sài Gòn (99-109 Thuận Kiều, phường 4, quận 11, TP.HCM) TS. BS Phan Hữu Nguyệt Diễm, trưởng khoa nội tổng quát 2 Bệnh viện Nhi Đồng 1, sẽ có buổi nói chuyện chuyên đề “Suyễn ở trẻ em”. Đăng ký tham dự tại ĐT số (08) 39561753 từ 8g-20g mỗi ngày.

NH.B.